Compassie

Hoe gezond is vegan kaas?

Nederland staat al eeuwenlang bekend om zijn kazen, met name de Goudse boerenkaas. Gemiddeld genomen eten Nederlanders ongeveer 17 kilo kaas per persoon per jaar. Op het moment dat wij besloten om meer tot helemaal plantaardig te eten, vonden we het voornamelijk lastig om kaas te laten staan. Voor vlees zie je de laatste jaren al veel lekkere alternatieven in de supermarkten en ook natuurlijke producten als champignons en bonen zijn lekkere plantaardige vleesvervangers. Voor kaas is dit echter een ander verhaal. De alternatieven zijn schaars en als ze er zijn vaak smakeloos of een smaak die weinig weg heeft van kaas. Ook om ons heen vinden vrienden het vaak onmogelijk om alleen maar plantaardig te eten en ook dit komt voornamelijk door… kaas. 

Dat wij plantaardig zijn gaan eten heeft verschillende redenen: duurzaamheid, dierenwelzijn en vanuit gezondheidsoverwegingen. Dat laatste horen wij om ons heen steeds vaker. Mogelijk omdat er steeds meer negatieve berichten over dierlijke producten naar buiten komen. Denk bijvoorbeeld aan de documentaires “What the health” en “The Game Changers” op Netflix  of het boek “How not to die”, of google maar eens “Cheese is bad” en je scherm vult zich met duizenden artikelen over hoe ongezond kaas voor je is. Maar hoe gezond is vegan kaas dan voor je?

Over plantaardige kaas is nog weinig bekend. Misschien omdat er geen standaard manier is om vegan kaas te maken, waardoor de gezondheid hiervan voor de verschillende plantaardige kazen wisselt. 

Wij vinden het belangrijk om een gezond product te maken, zodat de beweging naar plantaardig ook een gezonde verschuiving is. Daarom zijn wij gaan uitzoeken hoe gezond onze vegan kaas is. Onze vegan kaas is gemaakt van cashewnoten en kokosmelk. Dit vergelijken we met een Goudse kaas, gemaakt van koemelk. We proberen erachter te komen of het kiezen voor plantaardige kaas naast een duurzame en diervriendelijke keuze ook een gezonde keuze is.

Vitamines en mineralen

Koemelk kaas

Allereerst bevat koemelk kaas gezonde vitamines. Het bevat vitamine A, B12 en B2. 

  • Vitamine A heeft een positieve invloed op een normale groei, een gezonde huid, sterk haar, sterke nagels en een goede werking van het oog en het afweersysteem
  • Vitamine B12 is van belang voor het aanmaken van rode bloedcellen, welke nodig zijn om zuurstof in je bloed te vervoeren. Ook is het nodig voor een gezonde werking van het zenuwstel.
  • Vitamine B2 helpt bij de energievoorziening van het lichaam, ook is het van belang voor een goede werking van het zenuwstelsel en de spijsvertering. 

Naast verschillende vitamines bevat koemelk kaas ook verschillende mineralen: calcium, magnesium en fosfor.

  • Calcium zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden. Verder zorgt calcium voor een goede werking van de zenuwen en spieren, een goede bloedstolling en het transporteren van andere mineralen in de lichaamscellen. 
  • Magnesium zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden. Ook heeft magnesium een positieve invloed op de spierontwikkeling
  • Fosfor zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden, verder speelt het een rol bij een gezonde energiestofwisseling in het lichaam.

Vegan kaas

Cashewnoten en kokosmelk bevatten samen veel vitamines die vergelijkbaar zijn met de koemelk kazen en meer. Alleen vitamine B12 ontbreekt in de plantaardige kaas. Cashewnoten bevatten vitamine A, bijna alle vitamines B (B1, B2, B3, B5, B6 en B11), vitamine E en vitamine K. Kokosmelk bevat vitamine B, C en E.

  • Vitamine A is van belang voor een normale groei, een gezonde huid, haar en nagels en een goede werking van de ogen en het afweersysteem.
  • Vitamine B1 helpt bij een gezonde energieproductie van het menselijk lichaam, en is van belang voor een goede werking van de hartspier en het zenuwstelsel.
  • Vitamine B2 helpt bij een een gezonde energieproductie van het menselijk lichaam, ook is het van belang voor een goede werking van het zenuwstelsel en de spijsvertering. 
  • Vitamine B3 helpt bij een gezonde energieproductie van het menselijk lichaam en bij de aanmaak van vetzuren. 
  • Vitamine B5 helpt bij een gezonde energieproductie van het menselijk lichaam en is nodig bij de opbouw en afbraak van eiwitten en vetten. 
  • Vitamine B6 is belangrijk voor de eiwitstofwisseling van het menselijk lichaam, vooral voor de afbraak en opbouw van aminozuren. Ook speelt het een belangrijke rol in het aanmaken van rode bloedcellen en stimuleert het de opname van vitamine B12. 
  • Vitamine B11 is nodig voor het aanmaken van witte en rode bloedcellen en is nodig voor een gezonde groei van het menselijk lichaam. Daarnaast is vitamine B11 ook belangrijk voor de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind. 
  • Vitamine C heeft een functie als antioxidant in het lichaam en is nodig voor de vorming van bindweefsel, de opname van ijzer en is van belang bij het verbeteren van het immuunsysteem.
  • Vitamine E is een belangrijke antioxidant wat inhoudt dat het de cellen van het menselijk lichaam beschermt tegen schadelijke stoffen. Schadelijke stoffen worden geassocieerd met de ontwikkeling van veel ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten en de ziekte van Alzheimer.
  • Vitamine K is nodig voor een gezonde bloedstolling. 

Ook bevatten cashewnoten en kokosmelk veel dezelfde mineralen als koemelk kaas en meer: Fosfor, magnesium, calcium, ijzer, koper, zink, kalium en natrium. 

  • Calcium zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden. Verder zorgt calcium voor een goede werking van de zenuwen en spieren, een goede bloedstolling en het transporteren van andere mineralen in de lichaamscellen. 
  • Magnesium zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden. Ook heeft magnesium een positieve invloed op de spierontwikkeling
  • Fosfor zorgt voor een goede botopbouw en geeft stevigheid aan de botten en tanden, verder speelt het een rol bij een gezonde energiestofwisseling in het lichaam.
  • IJzer is van belang voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van rode bloedcellen. Rode bloedcellen vervoeren zuurstof door het lichaam, at van belang is voor de verbranding van voedingsstoffen in de weefsels. Daarnaast is ijzer ook ter ondersteuning van het immuunsysteem. 
  • Koper zorgt ervoor dat ijzer wordt vastgelegd in hemoglobine en is dus ook van belang in de zuurstoftransport in ons lichaam. Ook draagt koper bij aan een goed werkend afweersysteem en is het betrokken bij de vorming van pigment van het haar.
  • Zink draagt bij aan een goede werking van het afweer-/immuunsysteem. Daarnaast is het nodig bij de opbouw van eiwitten en daarmee voor de groei en vernieuwing van weefsel. Ook zorgt het voor gezonde botten, gezond haar, gezonde huid en een goed geheugen. 
  • Kalium is samen met natrium betrokken bij het regelen van de vochtbalans en bloeddruk in ons lichaam. Kalium werkt daarnaast het bloeddrukverhogende effect van natrium tegen. Verder zorgt het samen met natrium voor het geleiden van zenuwprikkels en het samentrekken van spieren.
  • Natrium is samen met kalium betrokken bij het regelen van de vochtbalans en bloeddruk in ons lichaam. Verder is het belangrijk voor een goede werking van spier- en zenuwcellen.
  • Mangaan is van belang bij de vorming van botweefsel. Ook is het betrokken bij de stofwisseling van aminozuren, cholesterol en koolhydraten. Verder speelt het een rol in de energievoorziening voor ons lichaam en de bescherming van lichaamscellen bij oxidatieve stress. 
  • Selenium heeft eenzelfde werking als een antioxidant en beschermt rode bloedlichaampjes en cellen tegen schadelijke stoffen. Verder beschermt het ook tegen zware metalen en is het van belang voor een goede werking van de schildklier. Mogelijk biedt selenium ook bescherming tegen het ontstaan van prostaatkanker. 

Tot slot bevat kokosmelk laurinezuur, wat virussen en bacteriën stuk en dood maakt.1Azain, M.J.. Effects of adding medium-chain triglycerides to sow diets during late gestation and early lactation on litter performance. J. Anim. Sci. 71(11):3011 Daarnaast werkt het antibacterieel en heeft het een positieve werking op het immuunsysteem. Ook onderhoudt laurinezuur de elasticiteit van bloedvaten en houdt het de bloedvaten schoon.

Eiwitten

Koemelk kaas

Kazen gemaakt van koemelk bevatten dierlijke eiwitten, 100 gram goudse kaas bevat ongeveer 25 gram eiwitten. Eiwitten zijn essentieel voor het lichaam. Eiwitten worden in het lichaam omgezet in aminozuren welke spierweefsel opbouwt en zorgen voor herstel, bescherming en verbetering van alle soorten weefsel in het menselijk lichaam. Daarnaast zijn eiwitten betrokken bij andere belangrijke processen zoals de stofwisseling, spijsvertering en de werking van de hersenen en het zenuwstelsel.

Echter, de gezondheid van dierlijke eiwitten worden in verschillende onderzoeken in twijfel getrokken. Uit het onderzoek van Dr. Campbell blijkt dat dierlijke eiwitten zorgen voor een verhoogde groei van kankercellen.2Colin Cambell, T. (2019). Dairy Protein Causes Cancer. Center for Nutrition Studies

Vegan kaas

Ook cashewnoten bestaan voor een deel uit eiwitten. 100 gram cashewnoten bevat 21,2 gram eiwitten. Zoals eerder genoemd zijn eiwitten van belang, omdat het aminozuren levert welke essentieel zijn voor verschillende lichamelijke processen. Het goede nieuws van plantaardige eiwitten is, dat deze geen vergrootte groei van kankercellen lijken te veroorzaken.

Vetten

Koemelk kaas

Koemelk kaas bevat veel verzadigde vetten. Het eten van te veel verzadigde vetten kan leiden tot een verhoogde LDL-cholesterolwaarden wat een slechte invloed heeft op je bloedvaten. Je loopt daardoor meer risico op hart- en vaatziekten. Ook zit er veel zout in kaas wat kan leiden tot een verhoogde bloeddruk, hart- en vaatziekten, nierziekten, maagkanker en botontkalking.

Vegan kaas

Cashewnoten bevatten veel onverzadigde vetten.3De Souza, R. G. M., Schincaglia, R. M., Pimentel, G. D., & Mota, J. F. (2017). Nuts and human health outcomes: A systematic review. Nutrients In tegenstelling tot verzadigde vetten, zijn onverzadigde vetten juist gezond. Deze vetten bevorderen je cholesterol balans en verlagen de kans op hart- en vaatziekten. Kokosmelk bevat wel verzadigd vet, wat dus kan leiden tot een verhoogd cholesterolgehalte. Dit heeft weer een slechte invloed op je bloedvaten.

Calorieën

Koemelk kaas

Kaas gemaakt van koemelk bevat redelijk veel calorieën, ongeveer 350 kcal per 100 gram. Calorieën zijn nodig voor primaire lichamelijke processen (bijv. ademen, spijsvertering en om je hart te laten kloppen) en voor fysieke activiteiten (bijv. sporten). Voor de primaire lichamelijke processen verbruikt het lichaam ongeveer 1200 calorieën per dag. De rest van je energieverbruik komt uit dagelijkse activiteiten zoals lopen, fietsen en sporten. Bij het eten van meer calorieën dan het aantal calorieën dat je verbruikt op een dag, kom je aan.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen zinvolle calorieën en minder zinvolle calorieën. De producten die vooral bestaan uit bewerkte voedingsmiddelen en weinig nuttige voedingsmiddelen bevatten worden bestempeld als minder zinvolle calorieën. Hier kan kaas ook onder worden geschaard, dit zijn producten waar verder relatief weinig nuttige voedingsstoffen in zitten. 

Vegan kaas

Cashewnoten en kokosmelk bevatten ook veel calorieën, waar misschien niet iedereen heel blij van wordt. 100 gram cashewnoten bevat 553 kcal en 100 gram kokosmelk bevat 229,9 kcal. Echter, uit onderzoek blijkt dat mensen die vaak noten eten een grotere kans hebben op een gezond gewicht dan mensen die geen noten eten. Dit komt waarschijnlijk doordat noten je een voldaan gevoel geven, waardoor je niet blijft snoepen en het een boost geeft aan je metabolisme. Je metabolisme zorgt voor het omzetten van voedingsstoffen naar energie.

Verder zorgt het er ook voor dat deze energie gebruikt kan worden om te bewegen en te sporten. Deze calorieën worden daarom zinvolle calorieën genoemd. Onze plantaardige kaas bevat dus ongeveer een gelijke hoeveelheid calorieën als een Goudse kaas. Echter, onze kazen zullen sneller een voldaan gevoel geven en bevatten meer voedingsstoffen dan de Goudse kaas.

Supermarkt

Het verschil tussen plantaardige kazen is met name het grootst als je plantaardige supermarkt kazen vergelijkt met plantaardige kazen gemaakt op ambachtelijke wijze. Plantaardige kazen die we in de supermarkt vinden zijn vaak erg bewerkt. Uit onderzoek blijkt dat producten die gemaakt zijn van pure ingrediënten, die dicht bij de natuur staan, het gezondst zijn. Vaak zie je namelijk dat in bewerkte producten veel gebruik wordt gemaakt van verzadigde vetten, zout en suikers. Deze ingrediënten hebben geen positieve werking op het menselijk lichaam.

Keuringsdienst van Waarde heeft ook een interessante video gemaakt over hoe gezond plantaardige kaas nou eigenlijk is, en het verschil tussen plantaardige kaas uit de supermarkt en gerijpte plantaardige kaas op basis van onbewerkte ingrediënten.

Het is overigens niet zo dat alle plantaardige kazen in de supermarkt vol zitten met verzadigde vetten, suikers en zout. Voordat je daar een plantaardige kaas koopt raden we je aan om eerst op de ingrediëntenlijst te kijken en te kijken of het product zo min mogelijk bewerkt is. Als er weinig ingrediënten op de ingrediëntenlijst staan en je de ingrediënten die erop staan herkent, kan je ervanuit gaan dat het product redelijk onbewerkt is.

Hoe gezond is vegan kaas?

We denken dat we mogen concluderen dat we gezonde producten maken. Vitamines en mineralen die een positieve werking lijken te hebben en in dierlijke kaas te vinden zijn, zitten ook in onze plantaardige kazen. Daarnaast bevat het nog veel meer vitamines en mineralen dan in de Goudse kaas. De enige vitamine die we missen is vitamine B12. De slechte ingrediënten die in dierlijke kazen zitten, zoals verzadigde vetten en dierlijk eiwit, zitten nauwelijks in onze plantaardige kazen. Alleen kokosmelk, waar onze kazen voor ongeveer 20% uit bestaan, bevat verzadigde vetten. Hier tegenover staat wel dat kokosmelk meer positieve voedingsstoffen bevat dan kaas gemaakt van koemelk. Daarnaast is kokosmelk makkelijker verteerbaar dan koemelk kaas. 

Verder is er een verschil te zien tussen plantaardige kazen uit de supermarkt en onze kazen gemaakt op ambachtelijke wijze. Waar de supermarkt veel gebruik maakt van geur-, smaak- en kleurstoffen, proberen wij zoveel mogelijk met pure ingrediënten te werken. Hierdoor blijft ons product zo natuurlijk mogelijk, wat gezonder is. Ook is onze vegan kaas – in tegenstelling tot de meeste van de vegan kazen uit de supermarkt – gefermenteerd, wat extra gezondheidsvoordelen heeft. Daar kan je in deze blog meer over lezen.

Tot slot bevatten onze kazen een vergelijkbare hoeveelheid calorieën als de Goudse kaas. Het voordeel van plantaardige kaas is wel dat het sneller een voldaan gevoel geeft, waardoor je er minder van hoeft te eten. Dit blijft natuurlijk wel lastig, omdat ze zo lekker zijn…

Alles tegen elkaar afwegend kunnen we zeggen dat vegan kaas gezond lijkt te zijn dus kunnen we er extra van genieten!

We hebben ook uitgezocht hoe duurzaam onze vegan kaas nou eigenlijk is, hier kun je daar alles over lezen.